Annum Sacrum

Encyklika papieża Leona XIII Annum Sacrum została ogłoszona 25 maja 1899 roku z okazji nadchodzącego Roku Jubileuszowego 1900. Zawiera istotne informacje, uwagi i refleksje papieża dotyczące poświęcenia ro­dzaju ludzkiego Najświętszemu Sercu Jezusowemu. Leon XIII był gorliwym czcicielem Bożego Serca — należał do Arcybractwa Straży Honorowej Naj­świętszego Serca Pana Jezusa. Zna­czący wpływ na powstanie doku­mentu oraz na decyzję o poświęceniu całej ludzkości Bożemu Sercu miała bł. Maria od Boskiego Serca Jezusa, która za pośrednictwem spowiednika przesłała Ojcu Świętemu dwa listy. Ich treść dotyczyła otrzymywanych przez nią prywatnych objawień, w których została wezwana, aby prosić papieża o poświęcenie świata Naj­świętszemu Sercu Jezusa.

Układ encykliki i treść

Encyklika Annum Sacrum składa się ze wstępu, ośmiu punktów oraz Aktu poświęcenia rodzaju ludzkiego Naj­świętszemu Sercu Jezusowemu. We wstępie papież zachęca wiernych do praktykowania kultu Bożego Serca, odwołując się przy tym do przykła­dów swoich poprzedników: Inno­centego XI, Benedykta XIII, Klemen­sa XIII, Piusa VI, Piusa VII i Piusa IX. Uważał, że kult ten jest przygoto­waniem do głębszego przeżycia Roku Jubileuszowego 1900. Następca św. Piotra podkreśla pragnienie poświę­cenia całej ludzkości Bożemu Sercu i stwierdza, że akt ten będzie „koroną i szczytem wszystkich hołdów, jakie kiedykolwiek były Mu oddawane”. Leon XIII podaje kilka motywów uza­sadniających to poświęcenie, zwra­cając szczególną uwagę na duchową

wagę dobrowolnego oddania się Bogu. Opisując Boskie Serce Jezusa i Akt zawierzenia, zapisał: „Serce Bo­że jest symbolem i żywym obrazem nieskończonej miłości Jezusa Chrys­tusa, która pobudza nas do odwza­jemnienia się również miłością. Dla­tego jest rzeczą najzupełniej odpo­wiednią poświęcenie się temu Naj­świętszemu Sercu. Poświęcenie zaś takie nie jest niczym innym, jak odda­niem się Jezusowi Chrystusowi, po­nieważ wszelki objaw czci, hołdu i miłości względem Bożego Serca od­nosi się w rzeczywistości do osoby samego Chrystusa”.

Pragnienie papieża

Pragnieniem Leona XIII było, aby Aktu poświęcenia dokonano w tym samym dniu na całym świecie. O oso­bach, które jeszcze nie poznały praw­dy o miłości Boga, pisze: „Nie może­my jednak pozostawić w zapomnie-

niu tych, którzy nie zostali jeszcze oświeceni światłem Chrystusowej wiary. Działamy bowiem w imieniu tego, który przyszedł ratować to, co zginęło, i który Krew swoją przelał dla zbawienia rodzaju ludzkiego”. Wymieniając korzyści płynące z Aktu poświęcenia, zauważa: „Ci, którzy znają i kochają Jezusa Chrystusa, od­czują w sobie wyraźnie wzrost wiary i miłości. Ci, którzy go również znają, ale nie dbają o zachowanie Jego praw i przykazań, będą mogli zaczerpnąć z tego Serca ogień dla rozpalenia w sobie wygasłej miłości. Dla tych wreszcie nieszczęśliwych, którzy żyją jeszcze w ciemnościach zabobonu, będziemy prosić wszyscy razem o pomoc z nieba”. Leon XIII wskazuje, że poświęcenie Sercu Jezusa stanowi lekarstwo na zło obecne w świecie zwłaszcza na niewłaściwe relacje między państwem a Kościołem: „W ustroju tych państw i sposobie ich administrowania nie bierze się pod uwagę prawa Bożego i jego świętej powagi. Ma to na celu wyrugowanie z życia społecznego wszelkich wpły­wów religii, co jest niemal równozna­czne ze zniszczeniem wiary Chrys­tusowej i, gdyby to było możliwe, z wygnaniem samego Boga z tego świata”. Kończąc encyklikę, papież — obok podziękowań za uwolnienie od niebezpiecznej choroby — stwierdza: „W Nim należy złożyć nadzieję. W Nim trzeba szukać i od Niego oczekiwać zbawienia wszystkich lu­dzi”.

Św. Jan Paweł II w nawiązaniu do Leona XIII

Św. Jan Paweł II, odwołując się do encykliki Leona XIII, w orędziu na stulecie poświęcenia ludzkości Naj­świętszemu Sercu Pana Jezusa zaty­tułowanym: Bóg objawia swą Miłość w Sercu Jezusa (11 czerwca 1999 r.), wyraził uznanie dla tego aktu sprzed stu lat. Papież podkreślił, że „ta ra­dosna rocznica jest też niezwykle stosowną sposobnością do refleksji nad znaczeniem i nad wartością tego doniosłego aktu dokonanego przez Kościół” oraz zaznaczył, że chrześci­janin, który widzi w Sercu Zbawiciela symbol i żywy obraz miłości Chrys­tusa, a ta z natury przynagla do wza­jemnej miłości, powinien również od­czuwać potrzebę osobistego udziału w dziele zbawienia. W orędziu Jan Paweł II przypomina, że wielokrotnie zachęcał biskupów, kapłanów, zakon­ników i wiernych do pielęgnowania w swoim życiu autentycznych form kultu Serca Chrystusa. Kieruje rów­nież słowa uznania i zachęty do tych, którzy pogłębiają i rozszerzają kult Serca Jezusowego, posługując się formami dostosowanymi do współ­czesności, tak aby przekazać go nas­tępnym pokoleniom w tym samym duchu, który zawsze go ożywiał. Pa­pież stwierdza: „Kontemplacja Serca Jezusa w Eucharystii skłoni wiernych do poszukiwania w tym Sercu nie­zgłębionej tajemnicy kapłaństwa Chrystusa i kapłaństwa Kościoła. W komunii z braćmi pozwoli im za­smakować duchowej słodyczy miłoś­ci, czerpanej u samego źródła”. Stule­cie poświęcenia Sercu Jezusowemu przypadło na ostatni rok przygoto­wania do Wielkiego Jubileuszu 2000, dlatego Papież wykorzystując tę zbieżność, pragnął ukazać Serce Je­zusa jako Ognisko płomiennej miłoś­ci, a zarazem podkreślić, że kult Bo­żego Serca jest wnikaniem w tajem­nicę odkupienia, aby odkryć w niej wymiar miłości, która skłoniła Chrys­tusa do złożenia zbawczej ofiary. Św. Jan Paweł II kończy orędzie, podkreś­lając: „Cały kult Serca Jezusa we wszystkich przejawach jest głęboko eucharystyczny; wyraża się w poboż­nych ćwiczeniach, które pobudzają wiernych do życia w harmonii z Chrystusem cichym i pokornym sercem”.