Przesuwając paciorki różańca

Źródło: A. Janczak, Przesuwając paciorki różańca, Wydawnictwo Księży Sercanów SCJ, Kraków 1996.

Wstęp

„Różaniec jest moją umiłowaną modlitwą. Modlitwą cudowną. Cu­downą w swej prostocie i w swojej głębi” – są to słowa naszego Papieża, Jana Pawła II. Inni papieże także wysoko oceniali modlitwę różańcową. Św. Pius V w czasie wojny z Turcją wezwał wiernych do odmawiania Różańca. Zwycięstwo słabej floty chrześcijańskiej nad muzułmanami pod Lepanto (1571) zostało wyproszone właśnie mod­litwą różańcową. Papież Leon XIII każdego roku swego pontyfikatu kierował do wiernych list o Różańcu. Św. Pius X powiedział: „Dajcie mi armię, która odmawia Różaniec, a dokonam podboju świata”. A oto słowa Kardynała Newmann’a: „Różaniec to trzymanie całej wiary w swoich rękach. Różaniec uczy nas otwarcia na drugiego człowieka, uczy, że Bóg nie umarł, że człowiek nie jest zostawiony samemu sobie, że wybrał Maryję i dał nam za Matkę, żebyśmy nie wątpili, żebyśmy nie byli pozostawieni sami sobie”.

Pius XII: „Pragniemy, aby przede wszystkim w łonie rodziny zwy­czaj odmawiania Różańca św. został przyjęty, był pobożnie zachowy­wany i coraz intensywniej praktykowany. Na darmo poszukuje się le­karstwa na osłabienie wiary w życiu publicznym, jeżeli rodzina, pod­stawa ludzkiej społeczności, nie wróci do norm zawartych w Ewan­gelii (...). Aby podjąć to jakże trudne zadanie, potwierdzam, że od­mawianie Różańca św. jest niezwykle skutecznym do tego środkiem. Jakże piękny to widok – jakże miły Bogu – kiedy wieczorem chrze­ścijański dom rozbrzmiewa dźwiękiem powtarzanych modlitw ku czci Królowej Nieba! Wtedy to wspólny Różaniec gromadzi przed wize­runkiem Dziewicy, w godnej podziwu jedności serc, rodziców i dzieci. (...) On jednoczy ich pobożnie z nieobecnymi i zmarłymi. On łą­czy ich ściślej w pięknym związku miłości z Najświętszą Dziewicą, która jak kochająca Matka przychodzi do swoich dzieci, obdarowując je obfitością darów zgody i pokoju... Wtedy dom chrześcijańskiej ro­dziny staje się sanktuarium, świątynią, gdzie Różaniec św. jest nie tyl­ko modlitwą, która każdego dnia wznosi się do nieba, ale także naj­bardziej skuteczną szkołą chrześcijańskiego życia” (13.08.1951).

„Osobista i wspólnotowa codzienna modlitwa jest jednym z wa­żniejszych czynników wzmacniających rodzinę” – powiedział Jan Pa­weł II w nowojorskiej katedrze św. Patryka (07.10.1995). Szczególnie rodzinom polecił odmawianie Różańca, „a zwłaszcza jego tajemnic radosnych, które pomagają nam skupić uwagę na życiu Świętej Ro­dziny z Nazaretu” (KAI, 72, 10.10.95).

Do odmawiania Różańca zachęca nas i sama Maryja, gdy w obja­wieniach w Lourdes, w Fatimie, a ostatnio w Medjugorie prosi o od­mawianie tej prostej, a jednocześnie głębokiej modlitwy.

Nasza Niepokalana Matka lubi Różaniec – już to samo powinno nas zachęcać do odmawiania go razem z Nią, do wspólnego z Nią rozważania tajemnic życia Chrystusa, Wcielonego Boga, Jej Umiło­wanego Syna, z którym była tak głęboko, po matczynemu związana. W tajemnicach różańcowych rozważamy przecież ścisłą wspólnotę życia Chrystusa i Maryi, Matki i Syna. Do tej właśnie wspólnoty życia zaprasza i zachęca Maryja także i nas. „W tajemnicach różańca Maryja modli się wraz z nami” (Jan Paweł II). Ktoś powiedział: „Gdy biorę różaniec do ręki, to tak się czuję, jakbym swoje ręce wkładał w dłonie Niepokalanej Matki”. Właśnie! Trzeba także pamiętać, że Różaniec Jest modlitwą ewangeliczną, skupioną na tajemnicy Wcie­lenia odkupieńczego (...) jest modlitwą o nastawieniu chrystologicz­nym” (Paweł VI, Marialis cultus).

Odmawianie Różańca nie polega na mechanicznym tylko przesu­waniu paciorków. Konieczne jest rozważanie poszczególnych taje­mnic. Kontemplacja, pobożne wpatrywanie się w tajemnice życia Je­zusa i Maryi sprawi, że przesiąkniemy Ich duchem, ofiarną i wierną miłością Boga, przejawiającą się w doskonałym pełnieniu Jego woli. Tę postawę Chrystusa i Maryi będziemy śledzić i rozważać we wszystkich tajemnicach Różańca. Trzeba jednak nie tylko rozważać, ale i naśladować Ich postawę w życiu osobistym, rodzinnym i społecz­nym. Odmawianie Różańca nie może być tylko przeżyciem uczucio­wym, choć i to jest ważne, ale powinno zmuszać do naśladowania Je­zusa i Maryi. Tylko takie odmawianie Różańca będzie owocne dla naszego życia chrześcijańskiego, będzie powoli, ale skutecznie prze­mieniać i upodabniać nas coraz bardziej do Jezusa oraz Jego i naszej Matki.

W naszym życiu chrześcijańskim dostrzegamy bolesny, wręcz tra­giczny, rozdźwięk między wiarą a postępowaniem. Wpatrując się w życie Chrystusa i Maryi w tajemnicach różańcowych, coraz głębiej będziemy rozumieć konieczność ścisłej zgodności między naszą wia­rą a życiem. Mały wpływ wiary na nasze życie dowodzi płytkości na­szego chrześcijaństwa i może doprowadzić do całkowitego zaniku wiary. Zanik zaś wiary powoduje zagubienie sensu i celu życia na ziemi oraz zapomnienie o istnieniu życia wiecznego. Zawierzenie Bo­gu, który jest naszym Ojcem i zna potrzeby swoich dzieci, stanowi dominantę postawy chrześcijanina wobec wszelkich wartości. Przywiążmy się więc do Maryi łańcuchem Różańca, a zabezpieczy nas to przed pomyleniem drogi, ułatwi osiągnięcie celu naszego życia na ziemi i bezbłędnie zaprowadzi do domu Ojca w niebie.

Rozważanie tajemnic Różańca oprzemy na tekstach Ewangelii, a więc na czynach i słowach Chrystusa. Pogłębi to teologicznie naszą modlitwę. Rozważając bowiem tajemnice różańcowe, poznajemy jed­nocześnie działanie Boga w świecie dla dobra człowieka, umiłowane­go Jego dziecka. Dla niego Syn Boży stał się Synem Człowieczym, narodził się z Dziewicy, która jest Jego i naszą Matką. Przesuwając paciorki różańca, śledzimy cały bezmiar miłości Boga ku człowieko­wi – od Wcielenia Syna Bożego i Jego nauczania, poprzez konanie w Ogrodzie Oliwnym, Jego śmierć na krzyżu i zmartwychwstanie. A to wszystko nie jest cudną bajką, zmyśleniem, jest to fakt history­czny, udokumentowany nie tylko Pismem świętym. Odmawianie Ró­żańca pogłębi naszą wiarę i dopomoże zrozumieć, że Bóg naprawdę jest Miłością (1 J 4,14), że po ojcowsku jest zatroskany o nasze pra­wdziwe dobro, o nasze wieczne zbawienie.

Dziś jesteśmy świadkami osłabienia wiary, mnożenia się różnych sekt, które żerują na słabej znajomości prawd wiary. I właśnie pogłę­bione rozważanie tajemnic Różańca wzmocni naszą wiarę, otworzy oczy na prawdę głoszoną przez życie, nauczanie, śmierć i zmartwych­wstanie Chrystusa Pana.

Zaproponowane rozważania tajemnic różańcowych są obszerne. Nie nadają się do odczytywania przed poszczególnymi tajemnicami. Trzeba raczej w wolnej chwili przeczytać całość. W czasie odmawia­nia Różańca będziemy znali ogólną myśl danej tajemnicy. Cytaty z Ewangelii i krótki komentarz wydarzeń i słów pomogą do głębsze­go i owocniejszego ich rozważania. „Jeśli modlitwę tę nabożnie bę­dziemy odmawiać, zakiełkuje w naszych duszach słowo Boże i wyda owoc żywota, Jezusa Chrystusa. Odmawiajcie codziennie Różaniec, a w chwili śmierci błogosławić będziecie dzień i godzinę, kiedyście mi uwierzyli” (Św. Ludwik Maria Grignon de Monfort).

Dzięki Różańcowi pełniej uświadomimy sobie także, czym jest grzech, jak zgubne są jego skutki. I nie daj Boże, żeby dopiero na łożu śmierci otwarły się nam oczy na całe zło i skutki grzechu. Czym zaś jest grzech dla Boga i człowieka uczy i przypomina Różaniec. Wcielenie Syna Bożego miało na celu odkupienie człowieka, zgładze­nie naszych grzechów, uratowanie nas od wiecznego odrzucenia przez Boga, który jest celem ostatecznym człowieka. Tajemnice bolesne ka­żą nam rozważać tragiczne i upokarzające skutki grzechów ludzkich, które Chrystus wziął na siebie. Bolesna agonia w Ogrodzie Oliwnym, biczowanie, cierniem koronowanie i ukrzyżowanie, przejmująco wo­łają, czym jest grzech dla Boga i dla człowieka, ukazują całą jego złość i niszczycielską siłę. Bolesna i haniebna śmierć Chrystusa na krzyżu uczy, że grzech jest prawdziwym bogobójstwem. Nasze grze­chy spowodowały śmierć Chrystusa, a jednocześnie Jezus – co za pa­radoks! – przez swoją śmierć zniszczył grzech i przywrócił człowie­kowi przyjaźń z Bogiem.

Rozważanie tajemnic Różańca daje pogłębione zrozumienie całego zła i brzydoty grzechu, zachęca też, a nawet wprost zmusza, do uni­kania go za wszelką cenę. Dobre, pobożne i pełne miłości ku Jezu­sowi i Maryi odmawianie Różańca powinno i musi uwrażliwiać właśnie na zło grzechu. Każdego grzechu, a więc na zło nienawiści między ludźmi, na niesprawiedliwość, na egoizm. Musi otwierać oczy na indywidualne i społeczne skutki pijaństwa, na cały ogrom zła mor­dowania dzieci nie narodzonych, na zgorszenia, na wszelkiego rodza­ju grzechy zwane nieczystymi, które odbierają człowiekowi wolność i godność ludzką. A ponadto kiedyś będziemy musieli ponosić skutki tych grzechów.

Różaniec, zwłaszcza rozważanie tajemnic bolesnych, będzie nas zmuszał do walki ze złem w nas samych i w świecie. Uświadomienie sobie zła grzechu, a z drugiej strony poznanie wielkości miłosierdzia Boga, który z otwartymi ramionami czeka na swe dzieci marnotraw­ne, powoli prowadzić nas będzie do przemiany życia, do nawrócenia i pojednania z Nim. Różaniec pod tym względem odgrywa ogromną rolę: otwiera oczy na całe zło grzechu, a równocześnie wyprasza siły konieczne do podźwignięcia się z najcięższych i najbardziej zastarza­łych nałogów. Co wydawało się niemożliwością dla nas samych, stało się łatwe i możliwe do osiągnięcia dzięki Różańcowi, rozważaniu je­go tajemnic tak pełnych miłości i miłosierdzia Jezusa i Maryi.